Tarasewicz Leon (Leonty) (ok. 1650 – ok. 1703 lub 1713), rytownik, ilustrator.
Być może był bratem lub krewnym Aleksandra Tarasewicza (zob.).
Prawdopodobnie początkowo uczył się T. rysunku i rytownictwa w Akad. Wil., a następnie kształcił się w warsztacie zagranicznym, najpewniej w Augsburgu. Wg U. Thieme i F. Beckera terminował w augsburskiej pracowni Kilianów, na co jednak brak potwierdzenia.
W początkowym okresie twórczości T. działał w Wilnie; najwcześniejszą jego sygnowaną pracą z tego okresu jest rycina z wizerunkiem słynącego łaskami obrazu Matki Boskiej Świętomichalskiej z tamtejszego kościoła p. wezw. św. Michała, włączona do druku „Skarbnica niebieska…” (Wil. 1671). Również w Wilnie powstał Portret Konstantego Kazimierza Brzostowskiego w stroju kanonika, ukazujący go w owalu, w architektonicznym obramieniu z h. Strzemię oraz personifikacjami Religii i Mądrości, zamieszczony w „Conclusiones ex Universa Theologia […] Constantini Casimirii Brzostowski” Stanisława Franciszka Faściszewskiego (Vilnae 1673), rozpowszechniany także jako luźne odbitki. Z okresu wileńskiego pochodzi też rycina przedstawiająca h. Strzemię, flankowany postaciami Wiary i Mądrości, oraz insygnia biskupie do dedykowanego Brzostowskiemu dzieła Hipolita Augusta Kosteckiego „Illustrissimus Brzostowscianus Hapes…” (Vilnae 1682, drukarnia franciszkanów). Inny miedzioryt T-a, z h. Oginiec, zamieszczono w dedykowanym Helenie Joannie Ogińskiej „Summaryuszu cudownych łask znakomitszych NMP Studentskiej…” (Wil. 1686, drukarnia jezuitów). W l. osiemdziesiątych powstały także dwie serie (jedna z kwiatami w narożnikach) niewielkich rycin dewocyjnych, wykonane być może wspólnie z Aleksandrem Tarasewiczem, zapewne na zamówienie jezuitów i bazylianów; autorstwa T-a były wizerunki m.in. św. Alberta Wielkiego, św. Erazma, św. Juliany, św. Katarzyny (dwie wersje), św. Barbary, św. Kazimierza i bł. Stanisława Kostki, wzorowane na twórczości antwerpskiego rytownika Cornelisa I Galle oraz tamtejszego warsztatu Wierixów. Niewielkich rozmiarów były przedstawienia cudownych obrazów i figur Matki Boskiej, m.in. Matki Boskiej Żyrowickiej (dwie wersje) oraz Matki Boskiej Kongregackiej, które kolportowano jako samodzielne ryciny; cztery z nich: Matkę Boską z Mińska, Matkę Boską z Nowogródka, Matkę Boską Świętomichalską i Matkę Boską Łąkowską (z sanktuarium w Łąkach Bratiańskich, pow. nowomiejski), wykorzystano jako ilustracje dzieła Jana Drewsa „Methodus peregrinationis menstruae Marianae Deiparae Virginis” (Vilnae 1684, drukarnia akademicka).
Od końca l. osiemdziesiątych XVII w., podobnie jak A. Tarasewicz, pracował T. na terytorium rosyjskim w Czernihowie; rytował wtedy ilustracje do druków wydawanych tamże oraz w Kijowie. Jesienią 1687 podjął się wykonania rycin do panegiryku i konkluzji ku czci carówny Zofii. Na polecenie jej zausznika Fiodora Szakłowitego, płk kozaków Iwan Iwanowicz Perechrest sprowadził T-a do Achtyrki, gdzie wysztychował on dwie płyty, z których jedna powtarzała miedzioryt niderlandzkiego rytownika Abrahama Blootelinga, przedstawiający carównę w otoczeniu medalionów z alegoriami jej cnót. Zapewne w pierwszym kwartale 1688 r. znalazł się T. w Moskwie, gdzie wykonano sto odbitek obu płyt na papierze, atłasie i jedwabiu; po obaleniu carówny Zofii prawdopodobnie wszystkie odbitki zniszczono.
Jesienią 1688 wrócił T. do Wilna, gdzie pracował dla bp. smoleńskiego Eustachego Kotowicza. Do najefektowniejszych i najbardziej znanych jego prac należy powstała przed majem 1689 rycina do „Konkluzji” Rafała Michała Olechnowicza z jego portretem w otoczeniu postaci alegorycznych. Spod jego rylca wyszedł też Portret podstolego oszmiańskiego Jerzego Wawrzyńca Zemły (1690), ilustrujący druk pogrzebowy ku jego czci. Datowany w literaturze na r. 1692 Portret Karola Stanisława Radziwiłła być może powstał później i miał związek z odznaczeniem Radziwiłła w r. 1705 Orderem Orła Białego (sugeruje to umieszczony na miedziorycie wiersz w języku polskim). T. sygnował rycinę heraldyczną z h. Jelita oraz postaciami Marsa i Minerwy (po przeróbce wykorzystaną również w innym druku) z tezy filozoficznej Georga Reyschera „Mundus Universus Thesibus Philosophiae” (Varsaviae 1691, drukarnia K. Schreibera).
Działając w Wilnie, wykonywał T. równocześnie ilustracje do panegiryków i wizerunki świętych dla drukarni Ławry Peczerskiej w Kijowie. Jego pierwszą znaną ryciną związaną ze środowiskiem kijowskim jest ilustracja do wiersza Filipa Jakimowicza Orlika „Cerkiew Triumphalna Mądrości Bozskiej…”, odbita w r. 1690. W Kijowie wysztychował plan Ławry na dwóch dużych płytach oraz ilustracje do „Pateryku” kijowsko-peczerskiego przeznaczone do edycji z grudnia 1702 (Kyïv). Czterdzieści pięć miedziorytów T-a nawiązywało kompozycyjnie do drzeworytów z pierwszej edycji tego dzieła z r. 1661 i zostało wykorzystanych także w wydaniu z r. 1768. Pracą T-a był też najprawdopodobniej cykl ilustracji do księgi liturgicznej „Nowy Zawit” wydanej w Kijowie w r. 1703. Ilustracje te są jego ostatnimi znanymi sygnowanymi dziełami.
Z dorobku T-a znanych jest obecnie ok. 110 miedziorytów. Odznaczają się one dobrym opracowaniem technicznym, a w rozwiązaniach kompozycyjnych uwidaczniają wpływ grafiki zachodnioeuropejskiej, głównie niderlandzkiej; w kartach tytułowych występują popularne we frontispisach niderlandzkich postacie Marsa i Ateny. T. powielał własne obramienia kart tytułowych, zmieniając jedynie portrety lub herby; do znanych rozwiązań kompozycyjnych swobodnie wprowadzał miejscową heraldykę, mitologię i alegorie. Jako pierwszy w swoim regionie, obok A. Tarasewicza, wykonywał prace dużych formatów. W cyklach z wyobrażeniami świętych stosował prostszy sposób opracowania i najczęściej ten sam schemat kompozycyjny; odmienność stylu prac wykonanych w Czernihowie i Kijowie wynikała z dostosowania ich do wymagań środowiska prawosławnego. Prawdopodobnie nie prowadził własnego warsztatu i nie przyjmował uczniów, korzystając z wyposażenia drukarni dla których pracował. Sygnował najczęściej: Leo Tarasewicz, L. Tarasewicz, L.T. T. Zmarł najprawdopodobniej ok. r. 1703 lub nieco później, wg niektórych informacji w r. 1713.
Brak informacji, czy T. założył rodzinę.
Odnotowane prace T-a (w drukach i luźne ryciny) znajdują się w większości w Warszawie, w bibliotekach: Narodowej, Seminarium metropolitalnego Archidiec. Warsz. i Uniw. Warsz. oraz w Muz. Narodowym, a także w Wilnie (B. Narod., B. Uniw. Wil.) i Petersburgu (B. Publ.).
Pomniki rytownictwa krajowego. Oddział I, Odciski z blach mniejszych, znajdujących się w bibliotece Łohojskiej Konstantego hrabi Tyszkiewicza, Wil. 1858 (ryc. nr 21 jako Tomaszewicz); – Čepiene K., Petrauskienė I., Vilniaus akademijos spaustuvės leidiniai 1576–1805. Bibliografija, Vilnius 1979 nr 231, 753, 913, 920, 923, 1026; Èncyklapedyja historyi Belarusi, Minsk 2001 VI cz. 1 s. 503; Rastawiecki, Słown. rytowników (w haśle Tarasowicz Alexander); Thieme–Becker, Lexikon d. Künstler, XXXII; – Błońska M., Druki cyrylickie XV–XVIII wieku w państwie polsko-litewskim, tematyka, aktualność historyczna, osiągnięcia, związek z kulturą polską, w: Prace badawcze i bibliograficzne nad zbiorami rzadkich i cennych książek i dokumentów, Red. H. Bułhak, J. Z. Lichański, W. 1991 s. 70–1; Cubrzyńska M., Kilka uwag na marginesie książki o Aleksandrze Tarasewiczu, „Roczn. B. Narod.” R. 12–13: 1979; Deluga W., Grafika z kręgu Ławry Pieczerskiej i Akademii Mohylańskiej XVII i XVIII wieku, Kr. 2003; Gębarowicz M., Wawrzyniec Laurenty Krzczonowicz, nieznany sztycharz drugiej połowy XVII wieku, „Folia Historiae Artium” T. 17: 1981; Stepovyk D., Leontij Tarasevyč i ukraïns’ke mistectvo barokko, Kyïv 1986; tenże, Oleksandr Tarasevyč. Stanovlennja ukraïns’koï školy hravjury na metali, Kyïv 1975; tenże, Ukraïns’ka hrafika XVI–XVIII stolit’. Evoljucyja obraznoï systemy, Kyïv 1982; Talbierska J., Grafika XVII wieku w Polsce. Funkcje, ośrodki, artyści, dzieła, W. 2011.
Jolanta Talbierska